Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR)

De statuten moeten een bepaling bevatten waarin staat wat er moet gebeuren in het geval van ontstentenis of belet van alle bestuurders (en/of toezichthouders). Dus bepaald moet zijn wie er beslissingen mogen nemen als niemand van het bestuur dat meer kan of mag. Van ontstentenis is sprake als een bestuurder ophoudt bestuurder te zijn. Met belet wordt gedoeld op de situatie dat een bestuurder tijdelijk zijn functie niet kan of niet mag uitoefenen. In de statuten kan nader worden bepaald wanneer sprake is van belet. Voorbeelden van dergelijke situaties zijn ziekte of schorsing. Een oplossing kan zijn om een continuïteitscommissie in te stellen. Zo’n commissie is dan bevoegd tot het verrichten van bestuursdaden. Deze bestuursdaden worden voor wat betreft de daden gelijkgesteld met die van een bestuurder.

Voor verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen gold eerder dat wanneer één bestuurder een tegenstrijdig belang had, het hele bestuur handelingsonbevoegd werd. In dat geval moest de algemene vergadering een persoon aanwijzen om de rechtspersoon te vertegenwoordigen.

Onder de huidige WBTR-regels mag een bestuurder of commissaris met een tegenstrijdig belang in een bepaald onderwerp niet langer deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming. Als een bestuurder met een conflict toch aan de besluitvorming deelneemt, kan het besluit worden vernietigd. Wanneer er door tegenstrijdige belangen geen bestuursbesluit kan worden genomen, wordt het besluit genomen door een continuïteitscommissie.

Voorheen golden er verschillende regels voor bestuurders en commissarissen met betrekking tot aansprakelijkheid bij faillissement. Met de inwerkingtreding van de WBTR zijn de regels nu gelijkgetrokken met die voor alle bestuurders en commissarissen van rechtspersonen. Bij faillissement is elke bestuurder of commissaris hoofdelijk aansprakelijk voor het boedeltekort als het bestuur of de raad van commissarissen zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld, en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Een bestuurder is niet aansprakelijk als hij kan aantonen en bewijzen dat de onbehoorlijke taakvervulling niet aan hem te wijten is en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen te beperken. Het wettelijke toepassingsbereik is hiermee uitgebreid.

Het meervoudig stemrecht wordt beperkt. Dit betekent dat een bestuurder van een vereniging niet méér stemmen mag uitbrengen dan de rest van de bestuurders bij elkaar. Op deze manier wordt voorkomen dat één bestuurder alle zeggenschap heeft. Als er in de statuten toch zo’n regeling staat, dan gelden die nog tot uiterlijk 5 jaar na inwerkingtreding van de WBTR. Daarna komen ze automatisch te vervallen.

NOC*NSF heeft alle beschikbare informatie en ondersteuning in een handig overzicht bijeen gebracht. Op deze pagina zie je ook de contactgegevens van NOC*NSF Sport Support, waar je terecht kunt met eventuele vragen.

Je kunt ook de website van de Nederlandse Stichting van Vereniging en Recht bezoeken. De (NSVR) is een onafhankelijke organisatie die verenigingen en stichtingen in Nederland ondersteunt bij het professionaliseren van hun bestuur. Een belangrijk initiatief van de NSVR is het predicaat Goed Bestuurd, dat wordt toegekend aan organisaties die aantonen te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving, waaronder de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR), en die hun juridische en financiële risico’s effectief beheren. Dit keurmerk laat zien dat een vereniging of stichting professioneel en verantwoordelijk wordt bestuurd.

Ten slotte vind je op de website www.wbtr.nl een WBTR-stappenplan.