Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR)

De statuten moeten een bepaling bevatten waarin staat wat er moet gebeuren in het geval van ontstentenis of belet van alle bestuurders (en/of toezichthouders). Dus bepaald moet zijn wie er beslissingen mogen nemen als niemand van het bestuur dat meer kan of mag. Van ontstentenis is sprake als een bestuurder ophoudt bestuurder te zijn. Met belet wordt gedoeld op de situatie dat een bestuurder tijdelijk zijn functie niet kan of niet mag uitoefenen. In de statuten kan nader worden bepaald wanneer sprake is van belet. Voorbeelden van dergelijke situaties zijn ziekte of schorsing. Een oplossing kan zijn om een continuïteitscommissie in te stellen. De statuten moeten bepalen hoe tijdelijk in het bestuur wordt voorzien wanneer alle bestuurders door belet of ontstentenis niet kunnen functioneren. De NSkiV heeft er in haar modelstatuten voor gekozen hiervoor een continuïteitscommissie op te nemen.

Voor verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen gold eerder dat wanneer één bestuurder een tegenstrijdig belang had, het hele bestuur handelingsonbevoegd werd. In dat geval moest de algemene vergadering een persoon aanwijzen om de rechtspersoon te vertegenwoordigen.

Een bestuurder neemt niet deel aan de beraadslaging en besluitvorming over een onderwerp waarbij hij of zij een direct of indirect persoonlijk belang heeft dat tegenstrijdig is met het belang van de vereniging. Kan hierdoor geen bestuursbesluit worden genomen, dan bepaalt de wet welk orgaan het besluit neemt. De statuten kunnen hiervan afwijken. In de modelstatuten van de NSkiV is bepaald dat in dat geval de continuïteitscommissie het besluit neemt.

Voorheen golden er verschillende regels voor bestuurders en commissarissen met betrekking tot aansprakelijkheid bij faillissement. De WBTR heeft de regels over bestuurders- en toezichthoudersaansprakelijkheid bij faillissement verder geharmoniseerd. Een bestuurder of toezichthouder kan onder omstandigheden persoonlijk aansprakelijk worden wanneer sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur en dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Voor niet-commerciële verenigingen en stichtingen gelden daarbij op onderdelen andere regels dan voor commerciële rechtspersonen.

De statuten mogen bepalen dat een bestuurder meer dan één stem heeft. Eén bestuurder mag echter nooit meer stemmen uitbrengen dan de overige bestuurders samen.

Voor statuten die al vóór de invoering van de WBTR een afwijkende regeling bevatten, gold een overgangstermijn van maximaal vijf jaar. Deze overgangstermijn is op 1 juli 2026 verstreken. Een oude bepaling waarbij één bestuurder meer stemmen kan uitbrengen dan de overige bestuurders samen, kan daarom niet langer worden toegepast. Staat zo’n bepaling nog in de statuten, dan is het verstandig deze bij een statutenwijziging te verwijderen of aan te passen.

NOC*NSF heeft alle beschikbare informatie en ondersteuning in een handig overzicht bijeen gebracht. Op deze pagina zie je ook de contactgegevens van NOC*NSF Sport Support, waar je terecht kunt met eventuele vragen.

Je kunt ook de website van de Nederlandse Stichting van Vereniging en Recht bezoeken. De (NSVR) is een onafhankelijke organisatie die verenigingen en stichtingen in Nederland ondersteunt bij het professionaliseren van hun bestuur. Een belangrijk initiatief van de NSVR is het predicaat Goed Bestuurd, dat wordt toegekend aan organisaties die aantonen te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving, waaronder de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR), en die hun juridische en financiële risico’s effectief beheren. Dit keurmerk laat zien dat een vereniging of stichting professioneel en verantwoordelijk wordt bestuurd.

Ten slotte vind je op de website www.wbtr.nl een WBTR-stappenplan.